การศึกษาพระเครื่องเบื้องต้น

          คนไทยที่เป็นพุทธศาสนิกชน จะคุ้นเคยกับพระเครื่องมาอย่างช้านาน โดยมีบางคนบางกลุ่มมี ความเลื่อมใสศรัทธาในพระเครื่องที่ตนเองชื่นชอบ และพยายามแสวงหามาไว้ในครอบครองเพื่อเป็น เครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ รวมทั้งหวังในอํานาจแห่งพระเครื่องที่ตนเลื่อมศรัทธา

พระเครื่อง คืออะไร

          พจนานุกรมนุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน 2544 ได้ให้ความหมายพระเครื่องว่า พระพุทธรูปองค์เล็กๆ ที่นับถือว่าเป็นเครื่องคุ้มครองป้องกันอันตราย (ย่อมาจากคํา พระเครื่องราง)

          สารานุกรมเสรี วิกิพีเดียได้ให้ความหมาย พระเครื่องราง หรือที่นิยมเรียกโดยย่อว่า พระเครื่อง หมายถึง พระพุทธรูปขนาดเล็ก สร้างไว้สําหรับบรรจุไว้ในเจดีย์ เพื่อเป็นที่ระลึกถึงพระพุทธเจ้า อาจจะรวมถึงรูปสมมติขนาดเล็กของพระสงฆ์อริยบุคคล พระโพธิสัตว์ และเทพเจ้าด้วย

          จันทิพย์ คาดประกบ ได้กล่าวถึง “พระเครื่องราง” ว่าหมายถึงพระพิมพ์องค์เล็กๆ สําหรับนําติดตัวไปบูชานั้น คําว่า “พระเครื่อง” ไม่ได้เป็นของที่มีอยู่ในสังคมไทยมาแต่เดิม หากเป็นสิ่งที่พึ่งเกิดขึ้น ในช่วงไม่กี่ร้อยปีมานี้เอง ความนิยมในการพก “พระพิมพ์” ซึ่งสมัยก่อนสร้างขึ้นมาเพื่อหวังว่าจะเป็นเครื่องช่วยประกาศสืบทอดพระศาสนาให้แพร่หลายไปได้อีกหลายพันปี พระพิมพ์เหล่านี้ ได้กลายสถานะ มาเป็นคําว่า พระเครื่อง พระเครื่องนั้นเป็นคําที่ใช้เรียกแทนคําว่า “พระศักรพุทธปฏิมา” ซึ่งเป็นชื่อนาม ที่ใช้เรียกกันในทางอิทธิฤทธิ์กฤตยาคม มิใช่การกําหนดความหมายในทางโบราณคดี

          คําว่า “พระเครื่อง“นั้นสันนิษฐานว่าน่าจะเกิดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 ตอนท่านสั่งเครื่องจักรจากยุโรปมาเพื่อผลิตเหรียญกษาปณ์ที่ระลึกต่าง ๆ และก็มีการผลิตเหรียญของพระเกจิอาจารย์ขึ้น ทําให้ เรียกเหรียญที่ทําเป็นรูปพระเกจิอาจารย์ต่างๆ ซึ่งทํามาจากเครื่องจักรว่า พระเครื่อง ซึ่งปัจจุบันการ เรียกพระองค์เล็กๆ ที่เป็นพระพิมพ์ต่างๆก็จะเรียกกันว่า พระเครื่อง เลยเป็นที่มาของ “พระเครื่อง

ประวัติการสร้างพระเครื่อง

          ประวัติการสร้างพระเครื่องมีมาตั้งแต่สมัยบรรพกาลในยุคประวัติศาสตร์ ไม่แน่ชัดว่าในยุคสมัยใด ข้อมูลที่มีอยู่เป็นแค่ข้อสันนิษฐานตามหลักฐานที่ได้บันทึกไว้ (ที่ปรากฏเป็นหลักฐานในราว พ.ศ.500) ในสมัยโบราณการสร้างพระหรือรูปเคารพนั้นต้องทําด้วยเจตนาที่บริสุทธิ์ มีจุดประสงค์ที่สําคัญทางด้าน การสืบทอดพระพุทธศาสนาและการบูชาองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จะสร้างโดยพระมหากษัตริย์ หรือผู้นําชั้นปกครอง หรือพระสงฆ์ ผู้มีฌานสมาบัติ เมื่อสร้างเสร็จแล้วก็นําบรรจุไว้ในประสาทหรือเจดีย์ ปูชนียสถานต่างๆ เพื่อเป็นการสืบทอดพระพุทธศาสนา โดยพระเครื่องในยุคแรกๆ นั้น จะเป็น “พระกริ่ง” หรือ พระไภสัชยคุรุ หรือพระพุทธเจ้าหมอ

 

ที่มา : หนังสือจักรพรรดิแห่งพระเครื่อง หนังสือประกอบการเรียนการสอน หลักสูตรการศึกษาพระเครื่องพระสมเด็จ (โต พรหมรังสี) สถาบันการศึกษาทางไกล สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ศูนย์พระเครื่องบารมีสมเด็จโต (อมตะสยาม)

 

Facebook Comments Box
Share This :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *